ABD’de Şirket Kurmak Oturum İzni Sağlar mı?

Bu beklenti Türkçe içerikte çok yaygın: "ABD’de şirket kurarsam oturum alırım." Cümlenin iki yarısı iki ayrı hukuk alanına aittir ve aralarında otomatik bir köprü yoktur. Aşağıda bu ayrımı resmî kaynak üzerinden kuruyoruz.

Şirket kurmak bir göçmenlik kategorisi mi?

Hayır. USCIS, kalıcı oturum hakkının doğabileceği yolları uygunluk kategorileri hâlinde sayar: aile bağına dayalı kategoriler, istihdam temelli kategoriler, özel göçmen statüleri, mülteci veya sığınmacı statüsünden geçiş, insan ticareti ve suç mağdurları için öngörülen yollar, istismara uğrayanlar için öz-dilekçe ve çeşitlilik programı.

Bu listede şirket kurmak ya da şirket sahibi olmak diye bir kategori yoktur. Buradaki dayanak bir yorum değil, resmî listede o kalemin bulunmamasıdır.

İki ayrı hukuk alanı neden karıştırılıyor?

Çünkü Türkiye’den bakıldığında ikisi tek bir işlem gibi görünür. Oysa ABD’de şirket kurmak büyük ölçüde eyalet hukukunun konusudur ve göçmenlik statüsüne bağlı değildir. Göçmenlik statüsü ise federal hukukun konusudur ve şirket sahipliğine bağlı değildir.

Pratik sonuç: kuruluş işlemleri tamamlandığında elinizde bir şirket olur, bir statü olmaz. Aynı mantık gayrimenkul için de geçerlidir; bunu ABD’de ev almak yazımızda ele aldık.

Çalışma izni de gelmiyor mu?

Gelmiyor. USCIS’in çerçevesinde çalışma yetkisi statüden doğar; bazı statüler yetkiyi doğrudan içerir, bazılarında ayrıca başvuru gerekir. Kendi şirketinizin sahibi olmak bu zincirin dışındadır: şirket sizin olsa bile, ABD’de çalışabilmeniz için statünüzün buna izin vermesi gerekir.

Yetkinin nereden doğduğunu çalışma izni ve EAD yazımızda ayrıntılandırdık.

E-2, L-1 ve EB-5 ne işe yarıyor?

Ticari faaliyetle ilişkili yollar vardır — ama bunlar "şirket kurunca gelen haklar" değildir. Her biri kendi bağımsız uygunluk şartlarına tabi ayrı bir kategoridir ve şirketin varlığı bu şartların yerine geçmez.

USCIS, belirli sınıflandırmalarda kişinin kendi adına dilekçe verebileceğini belirtir ve örnek olarak E-1 ya da E-2 asıl anlaşmalı tüccar veya yatırımcı statüsündekileri sayar. Buradaki ifade önemlidir: kişi bu statüye hak kazanmışsa kendi adına dilekçe verebilir; şirket kurduğu için statü kazanmaz.

Yatırımcı yolunun kendi şartlarını E-2 yatırımcı vizesi yazımızda, istihdam temelli kalıcı yolları ise Green Card kategorileri yazımızda anlattık.

Sıralama neden ters kuruluyor?

Yaygın plan şu şekilde kurulur: önce şirket kur, sonra o şirket üzerinden statü al. Doğru sıralama ise tersidir: önce hangi kategoriye uygun olduğunuzu belirlemek, sonra o kategorinin gerektirdiği ticari yapıyı kurmak.

Bunun sebebi basit: kategoriler şirketin niteliğine ilişkin şartlar içerir. Amaca uygun kurulmamış bir şirket, sonradan uyarlanması güç bir yapı olabilir.

Şirketim varken turist vizesiyle iş yapabilir miyim?

Ziyaretçi statüsü ABD’de ücretli çalışma hakkı vermez. Şirketin size ait olması bu kuralı değiştirmez. USCIS, çalışma yetkisinin veya kabul şartlarının ihlali hâlinde kişinin ABD’den çıkarılabileceğini ya da ülkeye yeniden girişinin reddedilebileceğini belirtir.

Şirket sahibi profiliyle yapılan ziyaretçi başvurularında nelerin değerlendirildiğini şirket sahipleri için ABD vizesi yazımızda ele aldık. Yatırım yerine ticarete dayanan bir antlaşma sınıflandırması daha vardır; onu E-1 yazımızda ele aldık.

Bu yazıda bilerek yapılmayanlar

Şirket kuruluş adımları, eyalet karşılaştırması, maliyet tablosu veya "hangi eyalette kurmak daha iyi" türü bir değerlendirme verilmemiştir: bu yazının konusu kuruluş mekaniği değil, kuruluşun göçmenlik statüsü doğurup doğurmadığıdır. Yatırım tutarı eşikleri de yazılmamıştır; bunlar kategoriye özgüdür ve resmî kaynaktan doğrulanmalıdır.

Bu rehberdeki bilgi nereden geliyor?

Uygunluk kategorileri listesi USCIS’in Green Card uygunluk kategorileri sayfasından; çalışma yetkisinin statüden doğduğu, kendi adına dilekçe olanağı ve ihlalin sonuçları USCIS’in ABD’de çalışma sayfasından alınmıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.