Green Card’a Giden Yollar: Tüm Kategoriler

"Green Card nasıl alınır" sorusunun tek bir cevabı yoktur, çünkü Green Card tek bir başvuru değildir. USCIS kalıcı oturum hakkını, birbirinden bağımsız işleyen uygunluk kategorileri hâlinde tanımlar. Doğru soru "nasıl alınır" değil, "ben hangi kategoriye giriyorum"dur.

Aile bağına dayalı yol kimlere açık?

USCIS bu yolu iki katmana ayırır. Birincisi ABD vatandaşının yakın akrabası olmaktır: eşi, 21 yaşından küçük bekâr çocuğu ve en az 21 yaşındaki bir ABD vatandaşının ebeveyni. İkincisi aile tercih kategorileridir ve daha geniş bir akrabalık çemberini kapsar.

Tercih kategorileri şunları içerir: ABD vatandaşının 21 yaş ve üzeri bekâr oğlu veya kızı, evli oğlu veya kızı, en az 21 yaşındaki bir ABD vatandaşının erkek veya kız kardeşi. Ayrıca kalıcı oturum sahibinin eşi, 21 yaşından küçük bekâr çocuğu ve 21 yaş üzeri bekâr oğlu veya kızı da bu çerçevededir. Nişanlı olarak K-1 ile kabul edilen kişi ve K-2 ile gelen çocuğu, ayrıca ABD vatandaşının dul eşi de bu başlık altında sayılır.

İstihdam temelli yol nasıl işliyor?

USCIS istihdam temelli göçmenleri tercih sırasına göre tanımlar. Birinci tercih, bilim, sanat, eğitim, iş veya atletizm alanında olağanüstü yeteneği olanları, seçkin profesör ve araştırmacıları ve belirli ölçütleri karşılayan çok uluslu yönetici ve idarecileri kapsar. İkinci tercih, ileri derece gerektiren bir meslek mensuplarını, istisnai yeteneği olanları ve ulusal çıkar muafiyeti talep edenleri kapsar. Üçüncü tercih ise nitelikli çalışanları, meslek mensuplarını ve diğer çalışanları içerir.

Bu koldaki iki kategoriyi ayrı ayrı ele aldık: EB-2 ulusal çıkar muafiyeti işveren sponsorluğunu ortadan kaldıran tek istihdam yoludur, O-1 olağanüstü yetenek vizesi ise göçmen olmayan bir statüdür ve Green Card ile karıştırılmamalıdır.

Bunların dışında hangi kategoriler var?

USCIS listesi yalnız aile ve istihdamla sınırlı değildir. Özel göçmen statüleri belirli meslek ve durumlar için tanımlanmıştır. Mülteci veya sığınmacı statüsü alan kişiler için ayrı bir geçiş yolu vardır. İnsan ticareti ve suç mağdurları için öngörülen kategoriler bulunur. İstismara uğrayan eş, çocuk veya ebeveyn için öz-dilekçe yolu tanımlanmıştır. Son olarak çeşitlilik programı ayrı bir kategoridir.

Bu listenin kapsayıcılığı önemlidir, çünkü listede olmayan şeyler de bilgi taşır: gayrimenkul satın almak, şirket kurmak ya da ABD’de banka hesabı açmak bu kategorilerden hiçbirine karşılık gelmez.

Özel göçmen statüleri kimleri kapsıyor?

Bu başlık, belirli meslek ve durumlar için tanımlanmış ayrı bir yoldur. USCIS listesinde din görevlileri (ABD’ye kâr amacı gütmeyen bir dinî kuruluşta çalışmak üzere gelen bir dinî cemaat mensubu), özel göçmen çocuk statüsü (ebeveyni tarafından istismara uğramış, terk edilmiş veya ihmal edilmiş ve çocuk mahkemesinin korumasına ihtiyaç duyan kişiler) ve uluslararası yayıncılar (ABD Küresel Medya Ajansı ya da onun hibe alan kuruluşları için medya mensubu olarak çalışmaya gelenler) sayılır.

Liste ayrıca Afganistan ve Irak uyrukluları için özel durumlar tanımlar — ABD hükümeti için tercümanlık yapmış olmak ya da belirli tarihlerden sonra en az bir yıl ABD hükümeti için çalışmış olmak gibi — ve uluslararası kuruluş veya NATO-6 çalışanları ile aile üyeleri için ayrı bir kapı açar.

Mülteci, sığınmacı ve mağdur kategorileri nasıl işliyor?

USCIS bu grubu birkaç ayrı başlıkta tanımlar. Sığınma hakkı verilmiş kişiler ve mülteci olarak kabul edilenler, statülerinin üzerinden en az bir yıl geçtikten sonra Green Card başvurusu yapabilir.

Mağdur kategorileri ayrıca sayılır: insan ticareti mağdurları için T göçmen olmayan vizesine sahip olmak, suç mağdurları için U göçmen olmayan vizesine sahip olmak gerekir. İstismara uğrayanlar için öz-dilekçe yolu vardır ve bu yol, ABD vatandaşı veya kalıcı oturum sahibinin istismara uğrayan eşini, 21 yaşından küçük bekâr çocuğunu ve ABD vatandaşının istismara uğrayan ebeveynini kapsar.

Bu kategorilerin ortak özelliği, dilekçenin genellikle kişinin kendisi tarafından verilebilmesidir — yani sponsor bağımlılığı ortadan kalkar. Türkiye’den başvuran çoğu okuyucu için bu yollar gündeme gelmez, ancak kategori listesinin tamamını bilmek doğru yolu ayırt etmeyi kolaylaştırır.

Kategori belli olunca ne değişiyor?

Kategori, sürecin tamamını belirler: hangi dilekçenin verileceğini, kimin dilekçe sahibi olacağını, bekleme süresinin nasıl işleyeceğini ve başvurunun ABD içinden mi dışından mı tamamlanacağını. Aynı kişi teorik olarak birden fazla kategoriye uygun olabilir; bu durumda hangisinin daha kısa sürdüğü ayrı bir değerlendirmedir.

Dilekçe onayı Green Card demek mi?

Hayır. Dilekçenin onaylanması, kişinin o kategoriye uygun bulunduğu anlamına gelir; kalıcı oturum hakkının verildiği anlamına gelmez. Çoğu kategoride ayrıca göçmen vizesinin fiilen ayrılmış olması gerekir ve bu sıra beklemeyi gerektirebilir. Sıranın nasıl okunacağını Visa Bulletin rehberinde ayrıca anlattık.

ABD içinden mi, dışından mı başvurulur?

Kişi ABD içindeyse statü değişikliği yolu, dışındaysa konsolosluk işlemi yolu kullanılır. Türkiye’den başvuranların büyük bölümü ikinci gruptadır. Yurt içinden yapılan statü değişikliği başvurularındaki son dönem değişiklikleri için ilgili yazımıza bakabilirsiniz. Bu yolların dışında, kurayla işleyen ayrı bir kanal daha var; onu DV çekilişi yazımızda ele aldık. Bazı yollarda verilen kart iki yıllıktır ve şartlıdır; bunun takvimini şartlı ikamet yazımızda anlattık.

Bu yazıda bilerek yapılmayanlar

Kategori bazlı bekleme süresi tablosu verilmemiştir: bu süreler kategoriye ve ülkeye göre değişir ve aylık olarak güncellenir. "Şu yol daha kolaydır" türü bir sıralama da yapılmamıştır; kolaylık kişinin kendi koşullarına bağlıdır ve resmî kaynakta böyle bir sıralama yoktur.

Bu rehberdeki bilgi nereden geliyor?

Kategori listesi ve her kategorinin kapsamı USCIS’in Green Card uygunluk kategorileri sayfasından; istihdam tarafındaki tercih tanımları ve başvuru yolları USCIS’in ABD’de çalışma sayfasından alınmıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.