County, Şehir, Özel Bölge: ABD’de Yerel Yönetim Nasıl Kurulu?

Türkiye’den bakınca ABD yönetimi iki katmanlı görünür: federal ve eyalet. Oysa günlük hayatınızı belirleyen katman çoğunlukla üçüncüsüdür — yerel yönetim. Ve o katman tek bir yapı değildir.

Kaç tür yerel yönetim var?

Census Bureau’nun Yönetim Birimleri Sayımı, yerel yönetimleri şöyle sayar:

• County’ler
• Şehirler
• Township’ler
• Özel bölgeler — su bölgeleri, itfaiye bölgeleri, kütüphane bölgeleri, sivrisinek mücadele bölgeleri gibi
• Okul bölgeleri

Bu liste bir örnekleme değil; sayımın resmî kapsamıdır.

Bu sayım neden yapılıyor?

Census Bureau’ya göre Yönetim Birimleri Sayımı ülkenin eyalet ve yerel yönetim sektörünün kapsamını ve niteliğini belirler ve kamu maliyesi ile kamu istihdamına ilişkin yetkili referans rakamları sağlar. Sayımın yapılmasını ABD Kanunları’nın 13. Başlığı’nın 161. maddesi zorunlu kılar — yani bu, isteğe bağlı bir derleme değil kanuni bir yükümlülüktür.

Neden bu kadar çok tür var?

Çünkü ABD’de yerel yönetim, tek bir merkezden tasarlanmamıştır. Sayımın topladığı veriler arasında eyalet ve türe göre yönetim birimi sayısı ile her eyalette yerel yönetimlerin sorumluluk ve yetkilerinin tanımları yer alır. Bu ikinci kalem kritiktir: bir county’nin ne yaptığı eyaletten eyalete değişir.

Pratikte bu ne anlama geliyor?

Aynı adreste yaşayan bir kişi aynı anda birden çok yerel yönetimin sınırları içinde olabilir: bir county’de, bir şehirde, bir okul bölgesinde ve belki bir itfaiye bölgesinde. Bunların her birinin kendi bütçesi, kendi hizmeti ve çoğu zaman kendi vergisi vardır. Vergi katmanlarını vergi yazımızda ele aldık.

Belediye başkanı (mayor) ne yapar?

Bu soruya tek bir cevap vermek mümkün değildir ve sebebi yapısaldır. Census Bureau’nun derlediği veriler arasında her eyalette yerel yönetimlerin sorumluluk ve yetkilerinin tanımları yer alır — yani bir şehrin yürütme makamının yetkisi eyalete ve şehrin kuruluş belgesine göre değişir.

Pratik sonuç şudur: bir şehirde belediye başkanı güçlü bir yürütme makamıyken, bir başkasında günlük yönetim atanmış bir şehir yöneticisindedir. Bu yüzden “ABD’de belediye başkanı şunu yapar” biçiminde genel bir cümle kurulamaz; bakılması gereken şey yaşadığınız yerin kendi yapısıdır.

Ev seçerken bu neden önemli?

Çünkü okul bölgesi, itfaiye hizmeti ve emlak vergisi adrese bağlıdır. İki sokak ötedeki bir ev farklı bir okul bölgesinde olabilir. Okul yapısını okul sistemi yazımızda, kiralama tarafını kiralama yazımızda anlattık.

Federal ve eyalet katmanıyla ilişkisi ne?

Yerel yönetimler eyaletin altında kurulur; yetkilerini eyaletten alır. Federal ile eyalet arasındaki yetki ayrımını eyaletler yazımızda, erkler arasındaki dağılımı yönetim sistemi yazımızda ele aldık.

Bu yazıda bilerek yapılmayanlar

Yönetim birimi sayısı verilmedi; bu rakam sayım dönemine göre değişir ve güncel sayıyı doğrulayamadığımız için yazılmadı. Belirli bir eyaletin county yapısı anlatılmadı; sorumluluklar eyalete göre değişir. Vergi oranı verilmedi. “Şu tür yerde yaşamak daha avantajlı” gibi bir değerlendirme yapılmadı.

Bu rehberdeki bilgi nereden geliyor?

Yerel yönetim türleri, sayımın kapsamı, kanuni dayanağı ve toplanan veri kalemleri Census Bureau’nun Yönetim Birimleri Sayımı sayfalarından alınmıştır.