ABD’de Maaşlı Staj: Intern ve Trainee Yolu

“ABD’de maaşlı staj yapabilir miyim?” sorusunun cevabı, staj yapıp yapamayacağınızdan çok hangi statüyle yapacağınızla ilgilidir. Bu yazı o statüyü ve onu ayakta tutan sponsor mekanizmasını anlatıyor.

Staj hangi sınıflandırmaya giriyor?

USCIS’e göre J-1 (değişim ziyaretçileri) sınıflandırması, onaylı bir programa katılmayı amaçlayanlar için yetkilendirilmiştir. USCIS bu amaçları sayarken şunları listeler: öğretmek, ders vermek veya konferans vermek, okumak, gözlem yapmak, araştırma yürütmek, danışmanlık vermek, özel beceri göstermek, eğitim almak veya lisansüstü tıp eğitimi ya da eğitimi almak.

Sponsor kim, işveren mi?

Burası en sık karıştırılan yer. USCIS’in ifadesiyle, Değişim Ziyaretçisi Programı’nın yürütülmesinde Dışişleri Bakanlığı kamu ve özel kuruluşları değişim programı sponsoru olarak belirler. Dolayısıyla J-1 statüsündeki kişi, Dışişleri Bakanlığı tarafından bu şekilde belirlenmiş bir değişim programı tarafından sponsor edilir. Yani sizi programa alan kuruluş ile günlük olarak çalıştığınız yer aynı olmayabilir.

Bu programlar neyi amaçlıyor?

USCIS’e göre programlar eğitim, sanat ve bilim alanlarında kişi, bilgi ve beceri alışverişini teşvik etmek üzere tasarlanmıştır. Bu amaç ifadesi önemlidir: J-1 bir istihdam kanalı olarak değil, bir değişim programı olarak kurgulanmıştır.

Kimler J-1 kapsamında sayılıyor?

USCIS örnek olarak şunları sıralar (liste sınırlayıcı değildir): profesörler veya akademisyenler, araştırma asistanları, öğrenciler, eğitim görenler (trainees), öğretmenler ve uzmanlar. Staj arayan kişinin kendini bu listede nereye yerleştirdiği, başvuru kategorisini belirler.

Programın ayrıntıları nerede düzenleniyor?

Değişim Ziyaretçisi Programı’nın kuralları 22 CFR Part 62 altında düzenlenir. Kategori tanımları, sponsor yükümlülükleri ve program koşulları bu düzenlemede yer alır. Bir programa başvurmadan önce hangi kategoriye girdiğinizi bu çerçevede netleştirmek gerekir.

STEM alanında ayrı bir düzenleme var mı?

USCIS, Ocak 2022’de Dışişleri Bakanlığı’nın bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında yetenek akışını artırmaya yönelik önlemler duyurduğunu belirtiyor: Early Career STEM Research Initiative, belirli J-1 program sponsorlarını işletmeler dâhil STEM ile ilgili sponsorlarla bir araya getiriyor. Uygunluk için gereken eğitim, deneyim ve beceriler Dışişleri Bakanlığı’nın sitesinde yayımlanıyor.

Turist vizesiyle staj yapılır mı?

Bu iki ayrı statüdür ve karıştırılmamalıdır. Ziyaretçi statüsünün neye izin verip vermediğini ayrı bir yazıda ele aldık. Çalışma yetkisinin nasıl kurulduğu ise EAD yazımızın konusudur.

Bu yazıda bilerek yapılmayanlar

Program ücreti, maaş aralığı veya süre rakamı verilmedi; bunlar kategoriye ve sponsora göre değişir ve tek bir resmî rakam yoktur. Belirli bir sponsor kuruluş önerilmedi. “Bu yolla kesin staj bulunur” gibi bir sonuç üretilmedi.

Bu rehberdeki bilgi nereden geliyor?

Sınıflandırma tanımı, sponsor mekanizması, program amacı, örnek katılımcı listesi ve STEM girişimi USCIS’in değişim ziyaretçileri sayfasından; program düzenlemesi ise 22 CFR Part 62’den alınmıştır.