ILR Earned Settlement Reformu Sonbahara Ertelendi: 2026'da Ne Değişiyor?

Birleşik Krallık'ın yerleşim (Indefinite Leave to Remain – ILR) sistemini köklü biçimde değiştirmesi planlanan "Earned Settlement" reformu henüz yasalaşmadı. Hükümet modeli bir istişareyle tartışmaya açtı, istişare kapandı ve İçişleri Bakanlığı (Home Office) yanıtları analiz ettiğini bildiriyor; Parlamentoya sunulmuş bir kural taslağı bu yazının hazırlandığı tarihte bulunmuyor.

Buna karşılık yerleşimle ilgili bir değişiklik zaten yapıldı: yerleşim başvurularında aranan İngilizce düzeyi yükseltildi. İkisini ayırmak önemlidir — biri bekleyen bir reform, diğeri sunulmuş bir kural değişikliği. Aşağıda ikisini ayrı ayrı ele alıyoruz. Kararlar her hâlde Home Office'e aittir.

Earned Settlement reformu şu an hangi aşamada?

Hükümet, yerleşim sisteminin nasıl değiştirileceğini ve değişikliklerin nasıl uygulanacağını bir kamu istişaresiyle tartışmaya açtı. İstişarenin resmî künyesi şudur: 20 Kasım 2025'te açıldı ve 12 Şubat 2026 saat 23:59'da kapandı. İstişare Home Office ile birlikte Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı, Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı ve Hazine tarafından yürütüldü.

Resmî istişare sayfası bugün itibarıyla şunu yazıyor: "Yanıtlarınızı analiz ediyoruz" ve sonucun daha sonra aynı sayfadan yayımlanacağını belirtiyor. Yani istişare sonucu ve resmî yanıt sayısı henüz yayımlanmamıştır.

Yanıt sayısı için bu sayfada bir rakam vermiyoruz. Resmî sayfada yanıt sayısı yer almıyor; üçüncü taraf raporları farklı sayılar aktarıyor. Bir sayıya dayanarak "reform şu yönde değişecek" çıkarımı yapmak bu nedenle doğru olmaz. Bağlayıcı bilgi, istişare sonucunun resmî yayımıdır.

Takvim tarafında: Home Secretary kuralların Nisan 2026'dan itibaren değişmeye başlayacağını kamuoyuyla paylaşmış, ancak süreç ek parlamenter inceleme gerektirdiği için hedef Sonbahar 2026'ya taşındı. Bu sayfanın hazırlandığı tarihte Parlamentoya sunulmuş bir kural taslağı yoktur ve kesin bir yürürlük tarihi açıklanmamıştır. Parlamento kütüphanesinin araştırma notu da bu durumu kaydeder.

Mevcut kurallar yürürlükte. Reform yasalaşana kadar yürürlükteki ILR kuralları geçerliliğini korur; bugün beş yıllık ikamet koşulunu dolduranlar mevcut hükümler çerçevesinde başvurabilir.

Earned Settlement modeli ne öngörüyor?

Mevcut sistemde, uygun bir izin kategorisinde kesintisiz beş yıl ikamet edenler yerleşim için başvurabilir. "Earned Settlement" modeli bu eşiği 10 yıla çıkarmayı öngörür — ama 10 yıl bir taban olarak tasarlanmıştır, sabit bir süre değil.

Home Office'in duyurusu modeli şöyle anlatıyor: standart hak kazanma süresi çoğu göçmen için iki katına çıkarak 10 yıla yükselecek; buna karşılık katkıya göre süre aşağı ya da yukarı hareket edecek. Duyuruda verilen somut örnekler şunlardır: doktor ve hemşire gibi nitelikli ön saf kamu hizmeti çalışanları beş yılda yerleşebilecek; yüksek kazançlılar ve girişimciler için de kısaltılmış süreler öngörülüyor. Süreyi uzatan yönde ise sosyal yardım alanlar ve ülkeye düzensiz giriş yapanlar sayılıyor.

Modelin ayrıntıları kesinleşmemiştir: geçiş hükümleri — yani bugün beş yıllık yolda olanların hangi kurala tabi olacağı — Parlamento sürecinde şekillenecektir. Home Office bu konuda henüz bir geçiş kuralı yayımlamamıştır.

Yerleşimde İngilizce eşiği zaten yükseltildi

Earned Settlement reformu beklerken yerleşimle ilgili ayrı bir kural değişikliği sunuldu ve bunu bilmek bugün başvuru planlayanlar için önemlidir.

Home Office'in 5 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre yerleşim başvurusunda bulunan yabancı uyrukluların büyük bölümü için aranan İngilizce düzeyi, mevcut GCSE eşdeğeri seviyeden A level eşdeğeri seviyeye yükseltiliyor. Duyuru, iki seviye arasındaki geçişin tahminen 200 saatlik bir öğrenme gerektirdiğini ve düzeyin Home Office onaylı bir sağlayıcının sınavıyla kanıtlanması gerektiğini belirtiyor.

Takvim de duyuruda yazılıdır: değişiklik bir Göçmenlik Kuralları değişikliğiyle 5 Mart 2026'da sunuldu ve Mart 2027'de yürürlüğe girecek. Aynı duyuru, çalışma vizelerinin büyük bölümünde A level eşdeğeri standardın Ocak'tan itibaren zaten aranmakta olduğunu da kaydediyor — çalışma vizesi tarafındaki B2 şartını İngilizce şartı yazımızda ele alıyoruz.

Pratik sonuç: yerleşim başvurunuzu Mart 2027'den sonraya planlıyorsanız dil hazırlığınızı yeni eşiğe göre yapmanız gerekir. Bu değişiklik Earned Settlement reformundan ayrıdır ve onun yasalaşmasını beklemez.

Mevcut ILR başvuru süreci nasıl işliyor?

Reform yasalaşmadığı için mevcut başvuru süreci geçerliliğini koruyor:

1. Uygunluk kontrolü: kesintisiz beş yıllık ikamet koşulunu ve izin kategorinizi doğrulayın.
2. Life in the UK Test: sınava girin ve geçerli sonuç belgesini edinin.
3. İngilizce dil belgesi: mevcut kurallara göre B1 ya da üzeri düzeyde kabul edilen bir sınav sonucu ya da muafiyet kanıtı. Mart 2027'den itibaren yerleşimde aranan düzeyin A level eşdeğerine yükseleceğini hesaba katın.
4. Belge derleme: kimlik, dijital göçmenlik statünüz (eVisa / UKVI hesabı), ikamet kanıtı, istihdam veya gelir belgeleri.
5. Online başvuru: gov.uk üzerinden izin kategorinize uygun SET formunu seçerek başvuruyu tamamlayın.
6. Biyometrik randevu: UKVI'nın belirlediği merkezde biyometrik veri verin.
7. Karar: Home Office değerlendirmesini bekleyin.

Fiziksel BRP kartları yerini dijital statüye bıraktı; statünüzü UKVI hesabınızdan görüntüler ve üçüncü taraflarla paylaşırsınız. Geçişin ayrıntısını eVisa geçişi yazımızda anlatıyoruz.

ILR başvurusu için hangi belgeler gerekli?

Aşağıdaki liste standart ILR başvurularının temel kalemlerini kapsar; bireysel başvurularda ek belge istenebilir ve bağlayıcı liste gov.uk'tir.

• Geçerli pasaport ve ikamet süresini kanıtlayan önceki pasaportlar
• Dijital göçmenlik statüsü (eVisa / UKVI hesabı) — fiziksel BRP kartlarının yerini aldı
• Life in the UK Test sertifikası
• İngilizce dil yeterliliği belgesi ya da muafiyet kanıtı
• İkamet kanıtı (kira sözleşmesi, banka hesap özeti, fatura)
• İstihdam veya gelir kanıtı
• İzin dönemi boyunca UK dışında geçirilen süreyi gösteren seyahat kayıtları
• Aile başvurularında evlilik/sivil birlik belgesi ve çocukların doğum belgeleri

Başvuruda sık yapılan hatalar nelerdir?

Aşağıdakiler, başvurunun yayımlanmış bir şartının karşılanmadığı somut noktalardır — bir ret olasılığı ölçümü değildir.

• Yurt dışı günlerini yanlış hesaplamak: kesintisiz ikamet koşulunda UK dışında geçirilen gün sayısı belirleyicidir; kayıtları baştan tutmak gerekir.
• Dijital statüyü hazırlamamak: fiziksel BRP yerine artık UKVI hesabınızdaki dijital statü kullanılır; hesaba erişiminizin çalıştığını başvurudan önce doğrulayın.
• Life in the UK sonuç belgesini bulamamak: sertifikanın son kullanma tarihi yoktur; ancak uygun biçimdeki sonuç belgesinin sunulması gerekir.
• Reform beklentisiyle başvuruyu ertelemek: beş yıllık koşulu bugün dolduranlar mevcut kurallarla başvurabilir; reform yasalaşmadan beklemek ek belirsizlik üstlenmek anlamına gelir.
• Yanlış form seçmek: izin kategorisine göre farklı SET formları vardır.
• Dil eşiğini eski düzeyde planlamak: Mart 2027'den itibaren yerleşimde aranan İngilizce düzeyi A level eşdeğerine yükselecek.

Açıklayıcı Senaryolar

Aşağıdakiler gerçek başvuru kayıtları değil, bekleyen reformun hangi durumda ne anlama geldiğini göstermek için kurulmuş açıklayıcı durumlardır. Hiçbiri sonuç vaadi taşımaz.

Durum 1 — 2023'te Skilled Worker izniyle başlamış kişi

Mevcut kurallara göre beş yıllık koşulunu 2028'de dolduracak bir kişi. Reform bu tarihten önce yasalaşır ve geçiş hükümleri bugünkü yolda olanları kapsarsa uygunluk tarihi değişebilir; kapsamaz ise değişmez. Bunu belirleyecek şey Home Office'in yayımlayacağı geçiş hükümleridir ve henüz yayımlanmamıştır. Bu kişinin bugün yapabileceği iş, resmî duyuruları takip etmek ve ikamet kayıtlarını eksiksiz tutmaktır.

Durum 2 — beş yıllık koşulunu çoktan dolduran kişi

2019'da gelmiş ve 2024'te beş yılı tamamlamış bir kişi. Mevcut ILR kuralları yürürlükte olduğu için başvurusunu bugün yapabilir; reform sürecinin seyrini beklemesi gerekmez. Yapılacak iş dosyayı eksiksiz hazırlamaktır.

Durum 3 — koşulunu 2027'de tamamlayacak kişi

Beş yıllık koşulunu reformun hedef takvimine yakın bir tarihte tamamlayacak bir kişi. Burada iki ayrı değişken var: Earned Settlement reformunun geçiş hükümleri ve Mart 2027'de yürürlüğe girecek yeni dil eşiği. İkincisi kesinleşmiş olduğundan dil hazırlığını yeni düzeye göre planlamak bugünden yapılabilecek somut iştir.