ILR Bekleme Süresi 5'ten 10 Yıla mı Uzuyor? 2026 Önerisi Hakkında Bilmeniz Gerekenler

UK'de uzun süreli ikamet etmeyi planlayan Türk vatandaşları ve diğer göçmenler için 2025–2026 döneminin en çok konuşulan konusu şu: Indefinite Leave to Remain (ILR) başvurusu için gereken bekleme süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılacak mı? Kısa yanıt şu: Bu değişiklik, Haziran 2026 itibarıyla henüz yürürlüğe girmemiştir. Öneri aşamasındadır ve yasalaşmadan mevcut kurallar geçerliliğini korumaktadır. Bu rehber, mevcut durumu, önerilen reformun ayrıntılarını ve başvuru sürecinizi nasıl planlamanız gerektiğini net biçimde açıklamaktadır.

Bu Rehber Kimler İçin?

Bu rehber; UK'de çalışma, aile birleşimi veya öğrenci vizesiyle ikamet eden ve kalıcı oturma izni (ILR) almayı planlayan Türk vatandaşları ile diğer göçmenler için hazırlanmıştır. Aynı zamanda mevcut ILR başvurularını değerlendiren, 5 yıllık süreyi tamamlamış ya da tamamlamak üzere olan kişiler için de önemli bilgiler içermektedir. Vize kararı ilgili resmi kurumun — UK Visas and Immigration (UKVI) — değerlendirmesine bağlıdır.

Güncel Durum: Öneri mi, Yasa mı?

UK hükümeti, Mayıs 2025'te yayımladığı Göç Beyaz Kitabı (Immigration White Paper) kapsamında ILR için standart bekleme süresini 5 yıldan 10 yıla çıkarmayı resmî olarak önerdi. Bu öneri, aynı zamanda "earned settlement" (kazanılmış yerleşim) modeli adıyla da anılmaktadır.

UK Parlamentosu'nun Home Affairs Committee'si, söz konusu öneriyi resmî olarak incelemiş ve raporunda bu değişikliğin henüz yasalaşmadığını açıkça ortaya koymuştur. Parlamentonun araştırma birimi olan House of Commons Library da Göç Beyaz Kitabı'ndaki tüm önerilen değişiklikleri özetlediği araştırma brifinginde, ILR süresinin uzatılması dahil hiçbir düzenlemenin yürürlüğe girmediğini teyit etmektedir.

IAA (Immigration Advice Authority) tarafından yetkilendirilmiş göçmenlik danışmanlarının Haziran 2026 itibarıyla aktardığı bilgiye göre: Mevcut 5 yıllık ILR kuralı geçerliliğini korumaktadır. Öneri kamuoyuyla paylaşılmış ve danışma sürecine girmiş olsa da henüz resmi bir yasa değişikliğine dönüşmemiştir.

"Earned Settlement" Modeli Nedir?

Hükümetin önerdiği yeni model, ILR'yi yalnızca ikamet süresine değil, daha geniş bir değerlendirme çerçevesine bağlamaktadır. Önerilen kriterlerin öne çıkan unsurları şunlardır:

• İkamet süresi: Standart bekleme süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılması
• Gelir ve istihdam geçmişi: Düzenli çalışma kaydı ve vergi katkısı
• Toplumsal entegrasyon: Dil yeterliliği ve İngiliz toplumuna katkı
• Suç sicili temizliği: Herhangi bir ciddi suç kaydı bulunmaması

Göçmen hakları kuruluşu Right to Remain, bu modeli ayrıntılı biçimde incelemiş ve 10 yıllık bekleme süresinin uzun vadeli ikamet planları üzerinde ciddi etkiler yaratacağını vurgulamıştır. Kuruluş ayrıca, teklifin henüz yasa olmadığı konusunda başvuru sahiplerini açıkça uyarmaktadır.

Mevcut ILR Başvuru Süreci (Yürürlükteki Kurallar)

Haziran 2026 itibarıyla geçerli olan standart ILR süreci şu şekilde işlemektedir:

1. Uygunluk kontrolü: Genellikle 5 yıl yasal ve kesintisiz UK ikamet şartını karşıladığınızı doğrulayın. Vize türüne göre bu süre farklılık gösterebilir.
2. Belgelerin hazırlanması: Pasaport, biyometrik ikamet izni (BRP), çalışma/ikamet kanıtları ve İngilizce dil yeterliliği belgesi toplanmalıdır.
3. Life in the UK testi: Başvurudan önce bu sınavı başarıyla tamamlayın ve sonuç belgenizi saklayın.
4. Online başvuru: UKVI'nin resmi portalı üzerinden ilgili ILR formu (SET(O), SET(M) vb.) eksiksiz doldurulur.
5. Biyometrik randevu: UK Visas and Immigration veya yetkili başvuru merkezi aracılığıyla randevu alınır ve biyometrik veriler teslim edilir.
6. Karar bekleme süreci: Standart işlem süresi değişkenlik göstermektedir; süper öncelikli hizmet seçeneği de mevcuttur.

Vize kararı ilgili resmi kurum olan UKVI'nin değerlendirmesine bağlıdır. VizeBasit, başvuru hazırlığı ve süreç yönetimi desteği sağlar; ancak hiçbir danışmanlık şirketi vize sonucunu garanti edemez.

Gerekli Belgeler

ILR başvurusunda tipik olarak talep edilen belgeler şunlardır (başvuru türüne göre değişebilir):

• Geçerli pasaport ve tüm eski pasaportlar
• Biyometrik İkamet İzni (BRP) kartı
• UK'deki ikamet süresini kanıtlayan belgeler (kira sözleşmeleri, banka ekstreleri, faturalar)
• İstihdam kanıtı (işveren mektupları, maaş bordroları, vergi beyannameleri)
• Life in the UK testi geçer belgesi
• İngilizce dil yeterliliği sertifikası (muafiyetler mevcuttur)
• Fotoğraf (UKVI standartlarına uygun)
• Varsa aile üyelerine ilişkin destekleyici belgeler

Sık Yapılan Hatalar

ILR başvurularında başvuru sahiplerinin sıkça düştüğü hatalar şunlardır:

• İzin dışı süreleri saymak: UK dışında geçirilen süreler ikamet hesaplamasını olumsuz etkileyebilir. İzin süre sınırlarını dikkatlice kontrol edin.
• Eksik veya tutarsız belgeler: Bankadan alınan ekstreler, maaş bordroları ve kira kayıtlarının birbiriyle uyumlu olması kritik önem taşır.
• Life in the UK testini geç almak: Sınav sonucu olmadan başvuru tamamlanamaz; sınavı önceden planlayın.
• Haber kaynaklarına dayanarak erken karar vermek: "10 yıl kesinleşti" biçimindeki asılsız haberler dolaşımdadır. Resmi kaynaklara başvurun.
• Yanlış form seçmek: SET(O), SET(M), SET(BTC) gibi farklı formlar farklı kategoriler içindir. Hatalı form başvurunun reddine yol açabilir.
• Dil yeterliliği belgesi eksikliği: Muafiyet kapsamında olmayan başvuru sahipleri için bu belge zorunludur; son dakikaya bırakmayın.

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: 5. Yılını Tamamlamak Üzere Olan Çalışma Vizesi Sahibi

İstanbul'dan Londra'ya 2021 yılında Skilled Worker vizesiyle yerleşen Ayşe, Temmuz 2026'da 5 yıllık ikamet süresini dolduruyor. "10 yıl kuralı çıkmadan hemen başvurayım" düşüncesiyle hareket etmek isteyen Ayşe'nin durumu şu an için nettir: Haziran 2026 itibarıyla yürürlükteki kural 5 yıldır ve Ayşe, süresini tamamladıktan sonra mevcut kurallar çerçevesinde başvurabilir. Ancak yasama süreci takip edilmeli; öneri yasalaşırsa geçiş hükümleri belirleyici olacaktır. Eksiksiz ve tutarlı bir başvuru, ret riskini azaltabilir.

Senaryo 2: Aile Birleşimi Yoluyla UK'de İkamet Eden Kişi

Ankara'dan eşiyle birlikte 2020 yılında UK'ye gelen Murat, 5 yıllık aile birleşimi ikamet izninin ardından ILR başvurusunu değerlendiriyor. Sosyal medyada "10 yıl kuralı geldi" haberlerini gören Murat, başvurusunu erteleme kararı aldı. Ancak resmi kaynaklara göre bu erteleme kararı gereksiz olabilir; mevcut 5 yıllık kural hâlâ geçerlidir. Murat'ın resmi UKVI kanallarını ve yetkili bir göçmenlik danışmanını takip ederek doğru zamanlamayı belirlemesi önerilir.

Senaryo 3: Öğrenci Vizesiyle Başlayıp Çalışma Vizesine Geçen Kişi

2018 yılında UK'ye öğrenci vizesiyle gelen ve 2022'de Skilled Worker vizesine geçen Zeynep, ILR için gereken süreyi hesaplamaya çalışıyor. Öğrenci vizesiyle geçirilen süre bazı koşullarda ILR hesabına dahil edilebilir; ancak bu durum vize türüne ve ilgili kurallara göre değişir. Zeynep'in bireysel durumunu değerlendirmek için yetkili bir danışmana başvurması önerilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

10 yıllık ILR kuralı yürürlüğe girdi mi?

Hayır. Haziran 2026 itibarıyla 10 yıllık ILR bekleme süresi yalnızca öneri aşamasındadır. Yasalaşmadan mevcut 5 yıllık kural geçerlidir. Güncel bilgi için gov.uk adresini takip edin.

Earned settlement modeli ne zaman hayata geçecek?

Kesin bir tarih açıklanmamıştır. Hükümet, 2025 Göç Beyaz Kitabı kapsamında danışma sürecini yürütmektedir. Parlamentonun Home Affairs Committee'si öneriyi incelemiş olmakla birlikte yasa henüz çıkmamıştır.

Şu an 5. yılımı doldurmak üzereyim; başvurumu ertelemeliyim mi?

Bu soruyu yetkili bir göçmenlik danışmanıyla değerlendirmeniz önerilir. Genel olarak, uygunluk şartlarını karşılıyorsanız mevcut kurallar çerçevesinde başvurmak için beklemeniz gerekmez. Ancak kişisel durumunuzu etkileyen faktörler olabilir.

Earned settlement hangi kriterleri kapsıyor?

Önerilen modele göre ikamet süresi, istihdam geçmişi, vergi katkısı, dil yeterliliği ve suç sicili temizliği gibi kriterler değerlendirmeye alınacaktır. Ancak bu kriterler henüz kesinleşmemiş olup yasama sürecinde değişebilir.

Bu değişiklik halihazırda UK'de oturanları geriye dönük olarak etkiler mi?

Öneri yasalaşırsa geçiş hükümlerinin nasıl şekilleneceği henüz netlik kazanmamıştır. Parlamentonun araştırma birimi ve Right to Remain gibi kuruluşlar bu konudaki belirsizliğe dikkat çekmektedir. Resmî açıklama yapılana kadar kesin bir değerlendirme yapılamamaktadır.

Vize türüme göre ILR süreci farklı mı işliyor?

Evet. Skilled Worker, aile birleşimi, uzun süreli ikamet ve diğer vize kategorilerinin her biri farklı ILR formları ve kuralları gerektirebilir. Doğru süreci belirlemek için yetkili bir danışmandan destek almanız önerilir.

Başvurumda eksik belge olursa ne olur?

UKVI, eksik belgeler nedeniyle başvuruyu reddedebilir ya da ek bilgi/belge talep edebilir. Eksiksiz ve tutarlı bir başvuru dosyası hazırlamak, ret riskini azaltabilir.

Resmi Kaynaklar

Bu rehberde kullanılan ve başvuru sahiplerine önerilen resmi kaynaklar şunlardır:

• UK Parliament – Home Affairs Committee: Earned Settlement Raporu
• House of Commons Library – 2025 Göç Beyaz Kitabı Araştırma Brifingı
• GOV.UK – Indefinite Leave to Remain (ILR) Resmi Sayfa
• Right to Remain – 10 Yıllık ILR Yolu Analizi

VizeBasit ile Başvuru Sürecinizi Planlayın

ILR süreci, doğru zamanlama ve eksiksiz belge hazırlığı gerektiren karmaşık bir süreçtir. Önerilen değişikliklerin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve zamanlaması konusunda belirsizlik devam ettiğinden, bireysel durumunuzu profesyonel bir değerlendirmeyle ele almanız kritik önem taşımaktadır.

VizeBasit, ILR başvuru hazırlığı, belge yönetimi ve süreç takibi konularında danışmanlık desteği sunmaktadır. Vize kararı ilgili resmi kurum olan UKVI'nin değerlendirmesine bağlıdır; hiçbir danışmanlık şirketi vize sonucunu garanti edemez. Eksiksiz ve tutarlı bir başvuru, ret riskini azaltabilir.

Ücretsiz ön değerlendirme için VizeBasit uzmanlarıyla iletişime geçin ve ILR sürecinizi doğru temeller üzerine inşa edin.